بورس چیست؟

واژه بورس از نام خانوادگی فردی به نام واندر بورس اخذ شده در اوایل قرن پانزدهم در شهر بروژ در بلژیک می‌زیسته. صرافان شهر در مقابل خانه ی او گرد می آمدند و به داد و ستد کالا, پول و اوراق بهادار می پرداختند. نام او بعدها به کلیه‌ی اماکنی اطلاق شد که محل داد و ستد پول و کالا و اسناد تجاری بوده است.

تاریخچه بورس در ایران

مطالعات اولیه درباره تاسیس بورس در ایران, به سال ۱۳۱۵ هجری‌شمسی برمی‌گردد. در این سال‌, فردی بلژیکی به نام ران لوترفلد پس از انجام مطالعات گسترده درباره تاسیس بورس در ایران, اساسنامه داخلی بورس را تهیه و به مسئولان ایرانی ارائه کرد اما با توجه به شرایط آن زمان و وقوع جنگ جهانی دوم, عملا موضوع بررسی و تاسیس بورس در ایران بیش از ۲۵سال به تاخیر افتاد.

بلاخره در سال ۱۳۴۱, کمیسیونی در وزارت بازرگانی و بانک توسعه صنعتی و معدنی ایران تشکیل و موافقت‌نامه اولیه تاسیس بورس سهام در این کمیسیون, تنظیم شد. در اواخر همان سال یعنی ۴۱, هیئتی از بروکسل به سرپرستی دبیر کل این بورس برای مشارکت در راه اندازی بورس ایران, به کشورمان دعوت شدند.

بلاخره پس از چهار سال در سال ۱۳۴۵ قانون تشکیل بورس اوراق بهادار در مجلس تصویب و برای اجرا از سوی وزارت اقتصاد به بانک مرکزی ابلاغ شد.

از سال ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۷ تعداد شرکت ها و موسسه های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران از ۱۰ بنگاه اقتصادی با سرمایه ۲/۶ میلیارد ریال به ۱۴۲ شرکت با بیش از ۳۰۸ میلیارد ریال افزایش یافت. با پیروزی انقلاب اسلامی تعداد شرکت های پذیرفته شده از ۱۰۵ شرکت, به ۵۶ شرکت در پایان سال ۱۳۶۷تقلیل یافت.

علت این امر تملک بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی توسط دولت بوده است. (در اثر ملی شدن بانک‌ها, بیمه و برخی صنایع کشور, تعداد زیادی از بنگاه‌های اقتصادی پذیرفته شده، از آن خارج شدند). رکود شدید این بازار در طی هشت سال جنگ تحمیلی نیز از وقایع مهم بورس ایران محسوب میشود.

تعریف بازار بورس اوراق بهادار

بازار بورس اوراق بهادار یک بازار متشکل و رسمی سرمایه است, که در آن سهام شرکت‌ها و اوراق مشارکت, تحت ضوابط و مقررات خاص, مورد معامله قرار میگیرد.

وظایف اصلی بورس اوراق بهادار:

• فراهم اوردن بازاری شفاف و منصفانه برای داد و ستد اوراق بهادار پذیرفته شده.
• ایجاد سیستمی مناسب برای نظارت بر جریان داد و ستد, عملیات بازار و فعالیت اعضای آن است.
• مدیریت انتقال ریسک.
• ایجاد بازار رقابتی.
• جمع آوری سرمایه‌ها و پس اندازهای کوچک برای تامین سرمایه شرکت‌ها و سرمایه گذاری جدید آنها.

جهت تهیه ویدئو برای توضیحات بیشتر به این صفحه مراجعه فرمایید.

لینک یوتیوب برای دیدن ویدئو به صورت رایگان.

تعریف سهم در بازار بورس

سرمایه هر شرکت سهامی عام, به قسمت‌های مساوی تقسیم می‌شود که به هر یک از این قسمت‌ها٬ یک سهم گفته می‌شود. هر فرد پس از خرید سهام مالک جزئی از دارایی شرکت می‌شود. در واقع هر سهم کوچکترین واحد مالکیت شرکت است.

تعریف سهامدار

به شخص حقیقی یا حقوقی که مالک کسری از سهام شرکت است٬ سهامدار گفته می شود که در سود یا زیان شرکت سهیم است.

سهام

سهام در معنای میزان مالکیت شخص (حقیقی یا حقوقی) از دارایی یک شرکت است. ویژگی ای که سهام را در مقایسه با اوراق بهادار با درآمد ثابت جذاب میکند، امکان کسب سود بیشتر در ازای پذیرش ریسک بالاتر است. اگر سرمایه گذار انتخاب مناسبی داشته باشد و سهام مناسبی را انتخاب کند، بازدهی بالاتری به دست می آورد.

تصورات اشتباه راجع به بورس

1.  بازار بورس قمار است. یا شانسی است.
2. اگر معامله کردن در این بازار سودآور است٬ چرا همه افراد در این عرصه پولدار نیستند؟
3. انتظار کسب سودهای بسیار بالا! پول دار شدن یک شبه!

انواع شرکت‌ها

1. شرکت با مسئولیت محدود
2. شرکت تعاونی
3. شرکت تضامنی
4. شرکت مختلط
5. شرکت نسبی

انواع شرکت سهامی

سهامی عام:

قسمتی از سرمایه‌ی این شرکت‌ها از طریق فروش سهام به مردم تامین می شود. سهام این شرکت‌ها در بورس اوراق بهادار قابل داد و ستد می‌باشد. در این نوع شرکت‌ها نقل و انتقال سهام اسان است و محدود به رضایت دیگر سهامداران نیست.

صاحبان سهام می توانند سهام خود را فروخته و در واقع مالکیت خود را به دیگران منتقل کنند.تعداد شرکا در شرکت سهامی عام زیادتر از سایر انواع شرکت‌های سهامی است.

سهامی خاص:

این نوع شرکت ها تمام سرمایه ی خود را توسط سهامداران خود و موسسه ها تامین میکنند. این شرکت ها نمیتوانند از طریق فروش سهام به عموم، سرمایه ای به شرکت وارد کنند.

تفاوت عمده شرکت‌ها

• میزان مسئولیت سهامداران.
• نحوه تصمیم گیری در شرکت.

از انواع مشارکت در شرکت‌ها

• مشارکت در تاسیس یک شرکت سهامی
• خرید سهام یک شرکت عام